Wynagrodzenie „na rękę” to kwota, która trafia na konto pracownika po odliczeniu od pensji brutto wszystkich obowiązkowych danin: składek na ubezpieczenia społeczne, składki zdrowotnej oraz zaliczki na podatek dochodowy. Poniżej wyjaśniamy krok po kroku, jak wygląda ta droga od brutto do netto w 2026 roku, i pokazujemy pełny przykład liczbowy. Możesz też od razu skorzystać z naszego kalkulatora brutto-netto, który wykona te obliczenia automatycznie.
1. Składki na ubezpieczenia społeczne
Pierwszym krokiem jest odjęcie od wynagrodzenia brutto składek finansowanych przez pracownika:
- Składka emerytalna — 9,76% podstawy wymiaru,
- Składka rentowa — 1,5% podstawy wymiaru,
- Składka chorobowa — 2,45% podstawy wymiaru.
Łącznie daje to 13,71% wynagrodzenia brutto odprowadzane na ubezpieczenia społeczne. Kwota ta jest jednocześnie podstawą do wyliczenia kolejnych elementów listy płac.
2. Składka zdrowotna
Od kwoty brutto pomniejszonej o składki społeczne (tzw. podstawy wymiaru składki zdrowotnej) nalicza się składkę zdrowotną w wysokości 9%. W przypadku umowy o pracę składka zdrowotna nie pomniejsza podstawy opodatkowania — to zmiana wprowadzona w ramach tzw. Polskiego Ładu, obowiązująca od lipca 2022 roku.
3. Koszty uzyskania przychodu
Kolejnym elementem są miesięczne koszty uzyskania przychodu — kwota pomniejszająca podstawę opodatkowania. Standardowo wynoszą one 250 zł miesięcznie, a dla osób dojeżdżających do pracy z innej miejscowości — 300 zł.
4. Zaliczka na podatek dochodowy (PIT)
Podstawę opodatkowania (brutto minus składki społeczne minus koszty uzyskania przychodu, zaokrągloną do pełnych złotych) mnoży się przez stawkę podatkową. Dla dochodów nieprzekraczających 120 000 zł rocznie obowiązuje stawka 12%. Od tak wyliczonej kwoty odejmuje się miesięczną kwotę zmniejszającą podatek, która w 2026 roku wynosi 300 zł (wynika z rocznej kwoty wolnej od podatku równej 30 000 zł).
5. Przykład liczbowy krok po kroku
Załóżmy wynagrodzenie brutto w wysokości 6 000 zł, standardowe koszty uzyskania przychodu i brak ulg podatkowych:
| Pozycja | Kwota |
|---|---|
| Wynagrodzenie brutto | 6 000,00 zł |
| Składka emerytalna (9,76%) | 585,60 zł |
| Składka rentowa (1,5%) | 90,00 zł |
| Składka chorobowa (2,45%) | 147,00 zł |
| Podstawa składki zdrowotnej | 5 177,40 zł |
| Składka zdrowotna (9%) | 465,97 zł |
| Koszty uzyskania przychodu | 250,00 zł |
| Podstawa opodatkowania (po zaokrągleniu) | 4 927,00 zł |
| Podatek 12% podstawy | 591,24 zł |
| Kwota zmniejszająca podatek | −300,00 zł |
| Zaliczka na PIT (po zaokrągleniu) | 291,00 zł |
| Wynagrodzenie netto | ≈ 4 420,43 zł |
Dokładny wynik możesz zweryfikować i dostosować do własnej sytuacji (PPK, ulga dla młodych, podwyższone koszty) w naszym kalkulatorze brutto-netto.
Najczęstsze pytania
Nie. Umowa zlecenie i umowa o dzieło rządzą się innymi zasadami oskładkowania i innymi kosztami uzyskania przychodu — sprawdź nasz kalkulator umowy zlecenia oraz kalkulator umowy o dzieło.
Tak, wpłata podstawowa pracownika (standardowo 2%, maksymalnie 4%) jest potrącana z wynagrodzenia netto, choć nalicza się ją od kwoty brutto.
Nie — mają charakter poglądowy i edukacyjny. W indywidualnych sprawach skonsultuj się z księgowym lub doradcą podatkowym.