Kodeks pracy przewiduje kilka rodzajów dodatków rekompensujących pracę w warunkach szczególnych — w godzinach nadliczbowych, w porze nocnej oraz w dni, które co do zasady powinny być wolne od pracy. Poniżej zestawiamy najważniejsze zasady ich naliczania.
1. Dodatek za nadgodziny
Za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje dodatek w wysokości:
- 100% wynagrodzenia — za nadgodziny przypadające w nocy, w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, oraz w dniu wolnym udzielonym w zamian za pracę w niedzielę lub święto,
- 50% wynagrodzenia — za nadgodziny w pozostałych przypadkach, czyli standardowo w dni robocze.
Podstawę dodatku stanowi wynagrodzenie wynikające z osobistego zaszeregowania pracownika. Dokładne wyliczenie dodatku dla własnej stawki godzinowej znajdziesz w naszym kalkulatorze nadgodzin.
2. Dodatek za pracę w nocy
Pora nocna obejmuje 8 godzin między 21:00 a 7:00 (dokładny przedział ustala pracodawca w regulaminie pracy). Za każdą godzinę pracy w porze nocnej pracownikowi przysługuje dodatek w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę — a nie z indywidualnej pensji pracownika.
3. Praca w niedziele i święta
Praca w niedziele i święta jest dopuszczalna tylko w ściśle określonych przypadkach (np. praca zmianowa, placówki handlowe, usługi konieczne ze względu na ich użyteczność społeczną). Pracownikowi, który pracował w niedzielę, pracodawca powinien zapewnić inny dzień wolny w okresie 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po takiej niedzieli. Analogiczne zasady dotyczą pracy w święta.
4. Czas wolny zamiast dodatku pieniężnego
Zamiast wypłaty dodatku pracodawca może, na wniosek pracownika lub z własnej inicjatywy, udzielić czasu wolnego od pracy: w tym samym wymiarze (na wniosek pracownika) lub w wymiarze o połowę wyższym (z inicjatywy pracodawcy, bez wniosku pracownika) niż liczba przepracowanych nadgodzin.
Najczęstsze pytania
Nie — dodatek nie przysługuje np. pracownikom zarządzającym zakładem pracy w imieniu pracodawcy, w zakresie wynikającym z ich szczególnej roli, a zasady mogą się różnić w zależności od systemu czasu pracy.
Przepisy o dodatku nocnym i za nadgodziny wynikają z Kodeksu pracy i dotyczą umowy o pracę. W umowie zlecenia zasady wynagradzania za pracę w nietypowych godzinach określa treść umowy między stronami.